فارسی
چهارشنبه 31 مرداد 1397 - الاربعاء 10 ذي الحجة 1439

دو توصیه مهم به بدهکاران و طلبکاران

دو توصیه مهم به بدهکاران و طلبکاران

خداوند از باب رحمت و لطفی که نسبت به بندگان خود دارد، ثواب و اجر فراوان را در اموری قرار داده که انسان ها با تمسک به آن ها بتوانند تا می توانند برای خود پاداش هایی را برای روز قیامت ذخیره کنند.

 

2 توصیه مهم به بدهکاران و طلبکاران

نکته ی جالب اینکه گاهی اوقات بعضی اعمال، ذخایر پاداشی عجیب و وسیعی را در خود ذخیره دارند و حال آنکه ما مردم به آن ها کمتر توجه می کنیم. یکی از این ذخایر، دادن قرض الحسنه به برادران ایمانی و دستگیری از آنان به شیوه قرض دادن است؛ عملی که از مستحباتی است که چند بار در قرآن نسبت به آن سفارش اکید شده و اجر و پاداش فراوانی نیز خواهد داشت. 

قرض از کلمه ی مقراض می آید؛ یعنی قیچی کردن. قرض یعنی مقداری از پول خودت را برای خدا قیچی کن. چیزی که زیادی است می گویند: قراضه شده، آن را کنار بگذار. پس باید مقداری پول را کنار گذاشت تا قرض داد.[1]

 

قرض دادن مستحب است یا واجب؟

قرض دادن به برادران دینى، سنتی اسلامى و از مستحباتی است که در آیات و روایات تأکید فراوانی بر آن شده و خوددارى از آن در صورتی که توان مالی وجود داشته باشد، عملى ناپسند و مورد نکوهش است.
روایات فراوانی در مورد قرض وجود دارد که به یک مورد آن اشاره می‌کنیم:
پیامبر اسلام(صلی الله و علیه وآله) در نکوهش کسانی که توان مالی دارند، اما از قرض دادن خوددارى می‌کنند فرمود: «کسى که برادر مسلمان و نیازمندش براى قرض گرفتن به او روى بیاورد و او با این‌که توانایى دارد، خواسته وى را تأمین نکند، خداوند از بهشت محرومش می‌سازد».[2]
توضیح این‌که: این روایت ناظر به حرمت خودداری از قرض نیست؛ زیرا محروم شدن از بهشت نه بدان دلیل است که شخصی که قرض نداده واجبی را ترک کرده و حرامی را انجام داده است، بلکه بدان معنا است که در صورت خودداری فرد متمکن از قرض‌دادن، خداوند او را از برخی بخشش‌ها و تخفیفاتی که در قیامت شامل نیکوکاران می‌شود محروم خواهد کرد و در عمل او نه به دلیل قرض‌ندادن، بلکه به دلیل گناهانی که انجام داده و مشمول بخشش نشده از بهشت محروم خواهد شد.
در همین رابطه به چند روایت و مواردی پیرامون آداب قرض دادن اشاره می نماییم:

 

آداب و شرایط قرض الحسنه قرض از مال حلال باشد. [3]  

- قرض مکتوب شود. [4]
- کسى که به مؤمنى قرض داد، منتظر بماند تا پرداخت قرض براى او امکان پذیر شود؛ یعنی همان طور که جایز نیست بدهکار با فرض توانایى، پرداخت مال را به تأخیر بیندازد، همین طور نیز اگر طلبکار مى داند بدهکار توانایى ندارد، جایز نیست او را تحت فشار قرار دهد. [5]

 

دو توصیه پیامبر اکرم (صلی الله و علیه وآله) به بدهکاران و طلبکاران

رسول اكرم (صلی الله و علیه و آله و سلم) فرمودند: «كَما لا يَحِلُ لِغَريمِكَ أَنْ يَمْطُلَكَ و َهُوَ مُؤْسِر ٌفَكَذلِكَ لا يَحِلُّ لَكَ أَنْ تَعْسِرَهُ إِذا عَلِمْتَ أَنَّهُ مُعْسِرٌ.» همانطور كه براى آن كسى كه از تو قرض گرفته جايز نيست كه اداء آن را به تأخير بيندازد، پس براى تو هم جايز نخواهد بود كه با اين كه مى دانى او تنگدست است از او مطالبه كنى. [6]

 

بدهکار یا دزد!؟

 امام رضا (عليه السلام) فرمودند: «اِعْلَمْ أَنَّه مَنِ اسْتَدانَ دَيْنا وَ نَوى قَضاءَهُ، فَهُوَ فى أَمانِ اللّه حَتّى يَقْضيَهُ، فَإنْ لَمْ يَنْوِ قَضاءَهُ فَهُوَ سارِقٌ.» كسى كه قرض بگيرد در صورتى كه تصميم داشته باشد آن را پس دهد در امان خداست تا آن را اداء كند ولى اگر تصميم نداشته باشد آن را به صاحبش برگرداند، دزد محسوب مى شود.[7]

 

بدهکارانی که از دزد بدترند!

برخی گناهان ممکن است عقوبت مضاعف داشته باشند همانگونه که برخی اعمال نیک چنین اند و پاداش دو چندان دارند. برای مثال اگر بدهکاری در ادای بدهی اش بدقولی کند یا خدای ناکرده اصلا پول طلبکار را بالا بکشد و به تعبیر دیگر بدزدد چه بسا گناهش از دزد بیشتر باشد. زیرا انسان از دزد انتظار پس دادن ندارد ولی اگر بدهکاران با طلبکاران اینگونه رفتار کنند به تدریج اعتماد از جامعه رخت بر می بندد و در نتیجه کسی به کسی قرض نمی دهد. در نتیجه چنین بدهکارانی که موجب بدگمانی جامعه شده اند هم گناه دزدی اموال مردم را دارند و هم گناه بد گمان کردن مردم نسبت به یکدیگر را.

 

اجر فراوان برای مهلت دادن به بدهکار

رسول اكرم (صلی الله و علیه و آله و سلم) فرمودند: «مَنْ أَرادَ ان تُسْتَجابُ دَعْوَتُهُ و َأَنْ تُكْشَفَ كُرْبَتُهُ فَلْيُفَرِّجْ عَنْ مُعْسِرٍ؛» هر كس مى خواهد دعايش مستجاب و اندوهش برطرف شود، به تنگدست مهلت دهد.[8]
 

کمتر قرض بگیر

رسول اكرم (صلی الله و علیه و آله و سلم) فرمودند: «أَقِلَّ مِنَ الدَّيْنِ تَعِشْ حُرّا.» قرض كمتر گير تا آزاد باشى.[9]

 

اگر توان قرض دادن داری قدر بدان

امام على (عليه السلام) فرمودند: «وَ اغْتَنِمْ مَنِ اسْتَقْرَضَكَ فى حالِ غِناكَ لِيَجْعَلَ قَضاءَهُ لَكَ فى يَوْمِ عُسْرَتِكَ.» غنيمت بدان كسى را كه در زمان توانگريت از تو قرض بخواهد تا در روز تنگدستى ات (قيامت) بپردازد. [10]

 

پی نوشت:
[1] به نقل از صحبت های حجت الاسلام قرائتی در برنامه سمت خدا
[2] عاملی، شیخ حرّ، وسائل الشیعة، ج 16، ص 389
[3] کلینی، اصول کافى، کمره اى، محمد باقر، ج 3، ص 843
[4] بقره، 282
[5] شیخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الأعمال ، ص 138
[6] تهذيب الأحكام ج ۶، ص ۱۹۳، ح۴۱۸
[7] فقه الرضا ص ۲۶۸
[8] نهج الفصاحه ص۷۵۹ ، ح۲۹۶۱
[9] نهج الفصاحه ص۲۳۵، ح ۴۳۲
[10] نهج البلاغه، بخشی از نامه ۳۱


منابع:
سایت تراز
سایت اسلام کوئیست
سایت اسک دین
سایت رهروان ولایت
برنامه سمت خدا؛ بیانات حجت الاسلام قرائتی


منبع : پایگاه تبیان
  • توصیه های پیامبر اکرم
  • قرض
  • طلبکار
  • مال حلال
  • دزد
  • بدهکار
  • مقراض
  • آخرین مطالب

           ارزش و عظمت عيد قربان‏
          عید سعید قربان عید أضحی
          امام حسين (ع) و دعاى عرفه‏ در آثار استاد انصاریان
          عبودیت خالصانه یاران سیدالشهدا(ع)
          ارزش قرآن از منظر امام باقر(ع)
          عظمت روز عرفه‏
          شهادت حضرت مسلم بن عقیل(ع)
          امام محمد باقر (ع) و مدیریت بحران جامعه شیعی
          سیره تربیتی امام محمد باقر(ع)
          رستگاری دنیوی و اخروی

    بیشترین بازدید این مجموعه

          آداب ورود و خروج منزل
          نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها
          راز عدم ازدواج حضرت معصومه (س)
          این رفتارها روزی تان را زیاد می کند
          یک آیه و این همه معجزه !!
          توبه ی این گناه خیلی سخت است
          شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
          حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!
          رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)
          گناهان کبیره از نگاه امام صادق(ع)

    نظرات کاربر

    پر بازدید ترین مطالب سال

    حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!

    داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

    سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

    شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!

    چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

    حکایت خدمت به پدر و مادر

    طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

    نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها

    یک آیه و این همه معجزه !!

    رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

    پر بازدید ترین مطالب ماه

    سخنرانی حضرت استاد حسین انصاریان پیرامون امام ...

    اعمال شب و روز عرفه

    حکایت نمک خوردن و حرمت صاحب نمک

    پیش خرید خانه‌های بهشت

    دعای عرفه را کجا بخوانیم؟

    عزیمت حضرت مسلم ابن عقیل به شهر کوفه و شهادت ...

    خوابی که روزی را کم می کند!

    توبه ی این گناه خیلی سخت است

    پخش زنده دعای عرفه توسط استاد حسین انصاریان

    زیارتنامه امام باقر (ع)

    پر بازدید ترین مطالب روز

     ارزش و عظمت عيد قربان‏

    از 27 مردادماه؛ سخنرانی استاد انصاریان در حرم ...

    راز عدم ازدواج حضرت معصومه (س)

    عظمت روز عرفه‏

    این رفتارها روزی تان را زیاد می کند

    سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

    امام حسين (ع) و دعاى عرفه‏ در آثار استاد ...

    فلسفه روز عرفه چیست ؟

    افزایش رزق و روزی با نسخه‌ای از امام جواد ...

    عید سعید قربان عید أضحی