فارسی
چهارشنبه 02 خرداد 1397 - الاربعاء 7 رمضان 1439

منظور از لباس تقوا در آیه (وَ لِباسُ التَّقْوى‏ ذلِکَ خَیْرٌ) چیست؟

خداوند در قرآن کریم می‌‌فرماید: «یا بَنی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَیْکُمْ لِباساً یُواری سَوْآتِکُمْ وَ ریشاً وَ لِباسُ التَّقْوى ذلِکَ خَیْرٌ ذلِکَ مِنْ آیاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُون».  اى فرزندان آدم! لباسى براى شما فرستادیم که اندام شما را مى‌ پوشاند و مایه زینت شما است. اما لباس پرهیزگارى بهتر است! اینها (همه) از آیات خدا است، تا یادآور (نعمت‌‌هاى او) شوند!

در آیات پیشین ضمن داستان خلقت آدم(ع) گفته شد که آنها با خوردن از درخت نهى شده، حجاب و پوشاک خود را از دست دادند و عورت خود را با برگ درختان پوشاندند و از همان‌جا نیاز انسان به لباس و ساتر معلوم شد، و هنگامی که به زمین هبوط کردند این نیاز هم با آنها بود، ولى خداوند براى رفع نیاز آنها براى آنان پوشاک قرار داد.
در این آیه مى‌ فرماید: اى فرزندان آدم! همانا براى شما پوشاکى فرستادیم که عورت شما را بپوشاند و نیز زینتى براى شما باشد.
واژه‌های «لباس» و «ریش» دو واژه کلیدی در این آیه هستند که لغت شناسان و مفسران در معنای آنها چنین می گویند.
کلمه «لباس» هر چیز پوشیدنى است.  و در این‌جا به معناى چیزى است که براى پوشیدن و پوشاندن بدن صلاحیت داشته باشد.
«ریش» به پر و بال مرغ اطلاق می‌شود . زجاج می‌گوید: یعنى هر چیزی که براى تن و معیشت انسان مفید است، اعم از لباس و چیزهاى دیگر مانند اثاث منزل.  بنابر این، ریش در اصل لغت به معناى پر پرندگان است، و به اعتبار این‌که پر پرنده مایه زینت آن است، در غیر پرنده نیز استعمال مى‌ شود؛ یعنی هر چیزی که مایه زینت انسان باشد 
منظور از فرستادن لباس در این آیه این نیست که از آسمان لباسى فرستاده شده، بلکه منظور این است که امکانات لازم براى تهیه لباس را در زمین قرار دادیم و این نعمتى از جانب خدا بود. انزال در این‌جا به معناى پدید آوردن و در دسترس بشر قرار دادن است، همان‌گونه که در آیات دیگر به همین معنا آمده است: «وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ»  و آهن را نازل کردیم. «وَ أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِیَةَ أَزْواجٍ»  و براى شما هشت زوج از چهارپایان ایجاد کرد.
در این موارد منظور از «انزال» فرو فرستادن از آسمان نیست بلکه همان آفریدن و پدید آوردن است، و چون برکات‌ از آسمان نازل مى شود، از هر نوع نعمت و برکتى به صورت «انزال» یاد مى شود.
به هر حال آنچه در این آیه آمده، اشاره به پدید آمدن نعمت لباس است که خواص و آثارى دارد. یکى از آنها پوشانیدن عورت و دیگرى تجمل و آرایش است و انسان به وسیله لباس به خود زینت مى‌ دهد. این دو خاصیت در این آیه ذکر شده است.
البته، در آیه دیگر از دو خاصیت دیگر لباس سخن به میان آمده، و آن حفظ انسان از سرما و گرما و حفظ بدن در جنگ‌ها با زره است: «وَ جَعَلَ لَکُمْ سَرابِیلَ تَقِیکُمُ الْحَرَّ وَ سَرابِیلَ تَقِیکُمْ بَأْسَکُمْ و براى شما پیراهن‌هایى آفریده، که شما را از گرما (و سرما) حفظ مى‌ کند و پیراهن‌هایى که به هنگام جنگ، حافظ شما است.
از آیه مورد بحث چنین استفاده مى‌ شود که بشر از همان آغاز با امکانات اولیه‌ اى که داشت براى خود لباس تهیه کرده است و آدم و حوّا لباس داشته‌ اند
در ادامه آیه بعد از ذکر لباس ظاهر و پوشاندن عورت ظاهرى، به ذکر لباس باطن و چیزى که عیب‌‌های باطنى را مى ‌پوشاند، و آدمى را از شرک و گناه که باعث رسوایى او است باز مى ‌دارد، منتقل شده است: «وَ لِباسُ التَّقْوى ذلِکَ خَیْرٌ ...».
 آرى، آن تأثر و انفعالى که از کشف عورت به آدمى دست مى‌ دهد در عورت ظاهرى و باطنیش از یک سنخ است، با این تفاوت که تأثر از بروز معایب باطنى بیشتر و ناگوارتر و دوامش زیادتر است؛ زیرا حسابگر آن مردم نیستند، بلکه خداى تعالى است و نتیجه‌ اش هم اعراض مردم نیست، بلکه شقاوت و بدبختى دائمى و آتشى است که به دل‌ها سرایت مى‌ کند، و به همین دلیل لباس تقوا نیز از لباس ظاهر بهتر است
البته مفسران در معنای لباس تقوا نظریات مختلفی ارائه داده‌‌اند. ابن عباس می‌گوید: مقصود از لباس تقوا، عمل صالح است. حسن می‌گوید: منظور حیاء است که همچون لباسى تقوا بر تن انسان مى‌ پوشاند. جبائى معتقد است منظور لباس پشمى و درشت است که زاهدان به منظور تواضع، بر تن می‌کنند. زید بن على بن حسین(ع) می‌گوید: منظور لباس جنگ یعنى زره و کلاه خود و دیگر وسائل جنگى است. عروة بن زبیر می‌گوید: منظور ترس از خدا است. ابن زید می‌گوید: مقصود پوشش عورت است. قتاده و سدّى معتقدند: منظور ایمان است. همه این معانى، خوب هستند و هر کدام از این لباس‌ها که انسان بر اندام خود بپوشد، به خیر و صلاح او است
گفتنی است؛ آیات قرآن غالباً معناى وسیعى دارد که مصداق‌هاى مختلف را در بر مى‌ گیرد. در آیه مورد بحث نیز مى‌ توان تمام این معانى را از آیه استفاده کرد. اما از آن‌جا که لباس تقوا در مقابل لباس جسمانى قرار گرفته، به نظر مى ‌رسد که منظور از آن همان «روح تقوا و پرهیزکارى» است که جان انسان را حفظ مى‌کند و معناى «حیاء» و «عمل صالح» و امثال آن، در آن جمع است.
تشبیه تقوا و پرهیزکارى به لباس، تشبیه بسیار رسا و گویایى است؛ زیرا همان‌طور که لباس هم بدن انسان را از سرما و گرما حفظ مى‌ کند، و هم سپرى است در برابر بسیارى از خطرها، و هم عیوب جسمانى را مى‌ پوشاند و هم زینتى است براى انسان، روح تقوا و پرهیزکارى نیز علاوه بر پوشانیدن بشر از زشتى گناهان و حفظ از بسیارى از خطرات فردى و اجتماعى، زینت بسیار بزرگى براى او محسوب مى‌ شود. زینتى است چشمگیر که بر شخصیت او مى‌ افزاید.

 


منبع : پایگاه عرفان
  • منظور از لباس تقوا در آیه (وَ لِباسُ التَّقْوى‏ ذلِکَ خَیْرٌ) چیست؟
  • منظور از لباس تقوا در آیه
  • وَ لِباسُ التَّقْوى‏ ذلِکَ خَیْرٌ
  • آخرین مطالب

      حقیقت و باطن ماه مبارک رمضان چیست؟
      منظور از ولایت فقیه چیست ؟
      حکم روزه کسی که غسل جنابت را در ماه رمضان فراموش کرده ...
      آثار تربیتی روزه چیست؟
      آداب و سنن ماه رمضان چیست؟
      این که می گویند در ماه رمضان شیطان در زنجیر است، چقدر ...
      آیا به زبان عربی دعا خواندن تاثیر بیشتری دارد؟
      چرا باید از فقیه جامع الشرایط تقلید کنیم؟
      فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
      استخاره به چه معناست و چه زمانی می توانیم استخاره ...

    بیشترین بازدید این مجموعه

      منظور از ولایت فقیه چیست ؟
      فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
      چرا باید حجاب داشته باشیم؟
      تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟
      آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب آن چیست؟
      چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از كارهاي ما ...
      سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات او چيست؟
      رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...
      آیا حوریان و لذت های بهشتی فقط برای مردان است؟
      راه ترک خودارضایی ( استمنا ) چیست؟

    نظرات کاربر

    بازدید ترین مطالب سال

    انتخاب کوفه به عنوان مقر حکومت امام علی (ع)

    داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

    حکایت خدمت به پدر و مادر

    فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ ...

    سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

    رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از ...

    چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

    سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

    طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

    مرگ و عالم آخرت

    پر بازدید ترین مطالب ماه

    شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!

    فضیلت ماه مبارک رمضان

    حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!!

    ماه رمضان، ماه توبه‏

    عظمت آية الكرسی (1)  

    با این کلید، ثروتمند شوید!!

    اعلام برنامه سخنرانی استاد انصاریان در ماه ...

    راه ترک خودارضایی ( استمنا ) چیست؟

    ذکری برای رهایی از سختی ها و بلاها

    آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب ...

    پر بازدید ترین مطالب روز

    منظور از ولایت فقیه چیست ؟

    رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

    در ده بالادست، چينه‏ ها كوتاه است

    داستان شگفت انگيز سعد بن معاذ

    چند روايت عجيب در مورد پدر و مادر

    تنها گناه نابخشودنی

    تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟

    چرا باید حجاب داشته باشیم؟

    مطالب ناب استاد انصاریان در «سروش»، «ایتا»، ...

    نعمت‌ هایی که جایگزینی براي آن‌ ها نیست.